Zelf brood bakken, een beschouwing

Je eigen brood bakken. Loont dat de moeite? Hoe begin je er aan? Waar op te letten? Hoeveel werk en tijd vraagt het? Wat heb je nodig om te starten met brood te bakken?

Hier in de buurt vind ik in een straal van een kilometer zonder probleem drie broodautomaten. In een straal van vijf kilometer zelfs minstens twee dozijn, plus nog enkele warme bakkers. Waarom dan toch moeite doen zelf brood te bakken?

De redenen of motivatie om zelf brood te bakken kunnen heel erg verschillen:

  • Het is lekkerder
  • Wie een specifiek dieet moeten volgen (glutenvrij, zoutloos, …) krijgt zo meer vrijheid
  • Je kan er geld mee besparen
  • Het is fijn want je leert/kan zelf broden als focaccia, ciabatta, ontbijtbroodjes, pizza … maken.
  • Je kan naar hartelust variëren met een dozijn graansoorten, in combinatie met noten of rozijnen. Volledig het brood maken naar jouw smaak en grootte. (elk recept is probleemloos ‘schaalbaar‘).
  • Je warme bakker/de broodmachine biedt een te beperkt aanbod
  • Dit kan een verrijking zijn van je “kooktalent”.

Wat heb je nodig? Een paar goedkope, makkelijk te vinden ingrediënten: bloem, water, zout en gist. Probleemloos te vinden in elke supermarkt. Wil je eens kijken wat de gespecialiseerde markt biedt, kan je je gaan vergapen aan de bloemzakkenwand in de grotere AVEVE winkel😉

Daarnaast moet dit natuurlijk ook gekneed en gebakken worden. En het onderscheid dat ik zometeen ga maken, bepaalt eigenlijk heel sterk je tijds- en budgetbesteding.

De simpelste oplossing is een broodmachine. Letterlijk de ingrediënten er in en starten. Twee tot vier uur later heb je een brood.

Een aantal uurtjes heeft zo’n machine nodig, dus te plannen in je dagplanning. Elke dag opnieuw. Dit vraagt enige gewoonte en discipline! Maar na twee weken sta je er al niet meer bij stil. Zo’n broodmachine werkt twee uur tot vier uur. Dus ofwel gebruik je de timer om ’s ochtends vers brood te hebben ofwel bak je de avond voordien. Begin je echter om bijvoorbeeld 21u., dan riskeer je op te moeten blijven tot een tijdje ’s nachts.

Je kan zo’n broodmachine wel onbewaakt achterlaten, maar je haalt het brood er na het bakken best meteen uit. De warmte zorgt voor stoom en vocht die je brood weer wak kan maken. De baktijd vereist dus enige planning en mogelijk een inperking van je vrijheid.

Het ideale recept vinden is soms een groter huzarenstukje. Met de aanwijzingen op de zakken van bijvoorbeeld AVEVE, kan je risicoloos aan de slag. Zij verkopen zelf ook broodmachines en de recepten zijn daarop afgestemd. Recepten op het internet of zelfs bij de machine geleverd zijn niet altijd correct. Dat heeft onder andere te maken met het verschil in vochtopname door de verschillende soorten meel/bloem. Vertaalde Amerikaanse recepten zullen hier niet (altijd) meteen correct zijn. Als beginner is het niet altijd duidelijk waaraan dit ligt. Sommigen proberen ook willekeurig(e hoeveelheden) boter of olie, maar passen het recept daar verder niet naar aan. Het deegmengel wordt ‘onstabiel’, het brood mislukt en na enkele pogingen haken sommigen daardoor jammer genoeg af. Er bestaan absoluut goeie recepten, afgestemd op een specifieke meelsoort. Dan is het heus zo moeilijk niet. Er verschijnen steeds nieuwe boeken over brood bakken, met meestal ook een toewijding aan broodbakmachines. Het recept voor een gewone oven verschilt trouwens nauwelijks.

De ingrediënten correct afwegen zijn ook bij broodbakken, de sleutel tot je succes. Roggemeel vraagt een andere hoeveelheid water dan tarwebloem. Dus ongeveer x ml water voor y gram bloem is geen gouden regel. Zelfs met een broodmachine moet je telkens wegen. Geen mirakels. Op minder dan twee minuten heb ik alles afgewogen en sta daar zelfs al niet meer bij stil.

Een gemiddelde broodbakmachine kan overweg met deeg tussen de 400g en 600g. Daarmee heb je een broodje van tussen de 700g en een kilo. Een gezin met vier eet zo’n broodje al bij het ontbijt op… . Dus mogelijk twee stuks te bakken per dag. Twee keer twee/vier uur.

Samengevat: Als je een beetje tijd investeert, is werken met een broodmachine kinderspel. Een goed recept werkt altijd opnieuw en die paar ingrediënten wegen zal ook wel lukken. Als je eenmaal de routine van het bakken onder de knie hebt, vraagt het zelfs bijna geen tijd meer.

Een redelijk volledig overzicht van het aanbod en de prijzen van broodmachines op de Belgische markt vind je hier. Zelf gebruik ik de Panasonic SD2501WXE (met noten- en rozijnbakje).

Oh ja, zei ik al dat je je brood zelf kan/moet snijden? Voordeel voor de ene, ongemak voor de andere…

Er is ook nog een andere benadering: manueel/machinaal kneden en bakken met een oven. Kneden kan met de hand (niet te onderschatten) of met een kneedmachine genre Kenwood, Kitchenaid, … . En vermits sommigen degen best wel taai zijn, vereis de de krachtiger variant. Een flinke investering, maar wel zeer handig.

Bakken doe je in een (warmtelucht)oven. Of wie zich er echt op wil gooien: met een gespecialiseerde oven genre Rofco. Deze ovens werden specifiek ontworpen om brood te bakken en laten toe om verschillende broden tegelijk te bakken. Deeg kneden moet wel afzonderlijk gebeuren. Lees hier de Rofco ervaring van Levine. Of die van WeekendBakery.

Waarom toch nog in de oven bakken wanneer alles vanzelf kan in de broodmachine? Wel, zoals eerder aangehaald, kent een broodbakmachine enkele beperkingen:

  • Slechts één brood per beurt
  • Beperkt in grootte/gewicht
  • De deegkneder van een broodbakmachine kan bijvoorbeeld geen ciabattadeeg kneden, want te weinig vermogen
  • Kleine broodjes doe je niet in een broodbakmachine
  • Kent maar een beperkt aantal programma’s. Ondanks de meer dan twintig modussen, zijn er toch nog rijs- en bakschema’s die erg verschillen van de standaard.
  • Standaard kubusbroodvorm
  • Het fameuze gat in het brood onderaan. (door de deeghaak) Sterk overdreven vind ik, maar een breekpunt voor sommigen.

Andere mening.

Voor standaardbroodjes is een broodbakmachine top. Ik ben uiterst tevreden van de smaak en het resultaat. Voor de specialere broodjes gebruik ik dan de oven. Dit vraagt wel meer tijd. Reken op een half uurtje voorbereiding plus kneden. Daarna op eveneens enkele uren rijstijd. Met meestal een ontgassingsmoment, waarbij je even het deeg aanduwt. Hier nog iets meer werk om het in te passen in je dagschema.

Loont het om zelf brood te bakken. Lees meer in detail over de kosten en het materiaal van zelf brood bakken in mijn vorige bericht.

Tot slot nog even enkele suggesties rond de hoofdingrediënten:

  • Gist: Simpel: Instant van Bruggeman (afbeelding hiernaast). Je vindt het in alle supermarkten en het bewaart maanden in de koelkast. Wil je toch liever met verse gist aan de slag, gebruik dan de conversieformule om de juiste hoeveelheid te bepalen. Er zijn zakjes van 125g en 500g. Je gebruikt doorgaans nog geen tien gram per brood. Reken dan maar uit, want eindeloos wil je zoiets natuurlijk ook niet in de koelkast.
  • Bloem/meel: Te vinden in elke supermarkt. Om te starten is het aanbod van AVEVE meer dan ideaal. Zeer veel keuze, ook zelfs mixen met gist erbij en bovendien staan op hun zakken ook de recepten. Voor een gemiddeld brood gebruik je een halve kilo bloem, meestal een mix van een deel wit en een deel iets anders. Wie brood bakt om wat te besparen, gaat beter voor de grote zakken meel. Hou wel de houdbaarheidsdatum van enkele (ongeveer vijf) maanden in het achterhoofd; Weggooien kost dan nog meer. De prijzen kunnen ook erg verschillen. Tot enkele euro’s voor een zak van tien kilo… (tussen 7 en 12).
  • Zout: Ik gebruik grof zeezout dat ik zelf fijnmaal. Alle andere zouten voldoen ook.

Wie tevreden is van zijn warme bakker of het standaardbrood uit de automaat, zal/hoeft niet zo snel om te schakelen. Wie daarentegen van brood houdt, en een kleine inspanning wil doen, zal werkelijk verbluft staan van de mogelijkheden. Geen broodmaaltijd zal nog dezelfde zijn!

Reportage: Bakkerscursussen waren nog nooit zo populair.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s